ZEN MIND การขัดกระเบื้องหนึ่งแผ่น

ดังนั้น ท่านนังกาขุจึงหยิบกระเบื้องขึ้นมาแผ่นหนึ่ง แล้วเริ่มขัดบาโซจึงถามขึ้นว่า ท่านอาจารย์ทำอะไรอยู่หรือ ท่านนังกาขุตอบว่า ข้าจะทำให้กระเบื้องนี้กลายเป็นอัญมณีน่ะ บาโซจึงถามว่า เป็นไปได้อย่างไรที่จะทำให้กระเบื้องกลายเป็นอัญมณี

ท่านนังกาขุจึงถามกลับว่า แล้วเป็นไปได้อย่างไรที่เจ้าจะกลายเป็นพระพุทธเจ้าด้วยการปฏิบัติซาเซน เจ้าอยากจะบรรลุความเป็นพระพุทธเจ้าหรือ ข้าขอบอกว่าไม่มีความเป็นพระพุทธเจ้าดอกนะ นอกจากจิตธรรมดาๆ ของเจ้าเอง เมื่อเกวียนของเจ้าไม่เดินหน้าเจ้าจะลงแส้ที่เกวียนหรือม้าของเจ้าล่ะ ผู้เป็นอาจารณ์ถาม

ความหมายของท่านนังกาขุในที่นี้ก็คือ ไม่ว่าอะไรก็ตามที่เธอทำทุกอย่างคือซาเซน ซาเซนที่แท้จริงเป็นมากกว่าการนอนบนเตียงหรือนั่งอยู่ในเซนโด หากสามีหรือภรรยาของพวกเราเธอนอนอยู่บนเตียงนั่นก็คือซาเซน ถ้าเป็นอย่างนั้น แม้เธอจะนั่งขัดสมาธิอยู่ที่นี่ก็ตามก็ไม่ซาเซนที่แท้จริง เธอจะต้องเป็นเหมือนกบเสมอ นั่นคือซาเซนที่แท้จริง

ท่านโดเกน เซนจิ ให้ความเห็นเกี่ยวกับโคนเรื่องนี้ว่า เมื่อเจ้าแห่งม้าเป็นเจ้าแห่งม้า เซนก็เป็นเซน เมื่อท่านบาโซเป็นท่านบาโซ ซาเซนของท่านก็เป็นซาเซนที่แท้จริง และเซนก็เป็นเซน ซาเซนที่แท้จริงก็คือ เมื่อตัวเธอเป็นตัวเธอ เมื่อเธอเป็นเธอ ไม่ว่าเธอจะทำอะไรก็ตาม มันจะเป็นซาเซน แม้เธอจะอยู่บนเตียง เธออาจไม่ใช่ตัวเธอตลอดเวลา แม้เธอจะนั่งอยู่ในเซนโด ฉันก็ยังสงสัยว่าเธอเป็นเธอในความหมายที่แท้จริงหรือไม่

โคน ที่มีชื่อเสียงอีกเรื่องก็คือ ซุยกัน เป็นปรมาจารย์เซน ท่านหนึ่งที่มักจะขานเรียกตัวเองเสมอ ซุยกัน ท่านจะขานเรียกแล้วก็จะตอบเองว่า ครับ ซุยกัน ครับ แน่นอน ท่านอยู๋ตัวคนเดียวในเซนโดเล็กๆ ของท่าน และแน่นอน ท่านรู้ว่าท่านเป็นใคร เพียงแต่บางครั้งท่านหลงทางไป หาตัวเองไม่เจอ และเมื่อใดที่ทานทำตัวเองหลุดหาย ท่ายจะเรียกหาตัวเอง ซุยกันครับ